Karacabey Camii Çeşmesi

Karacabey Külliyesi’ne ait yapılardan biri olan çeşmenin kitabesi bulunmamaktadır. Külliye ile eş zamanlı olarak inşa edildiği bilinen çeşmenin 15. yüzyılın ilk yarısında yapıldığı anlaşılmaktadır.

Zamanla oldukça harap hale gelen çeşme üzerinde “Karacabey Çeşmesi, İzzet Karacabey 1940” yazan bir kitabe son dönemlere kadar yerinde duruyordu.

Günümüzde ortadan kalkmış olan bu kitabe, çeşmenin 1940 yılında geçirmiş olduğu bir onarım ile ilgilidir (Konyalı, Karacabey Mamuresi, s.5).

Çeşmenin Yıldız Albümlerinde, II.

Abdülhamit döneminde (1876-1909) çekilmiş bir fotoğrafında, önünde 2 antik sütun tarafından taşınan kırma kiremit çatılı bir sundurması bulunduğu ve sivri kemerli bir nişi olduğu görülmektedir (Uğur Kavas Arşivi).

1967 yılında çekilmiş bir fotoğrafında, çeşme nişinin yuvarlak kemerli biçime dönüştürüldüğü anlaşılmaktadır. Bu fotoğrafta niş içinde bir kitabe görünlmektedir.

1987’de çekilen başka bir fotoğrafında ise sütunlar yerinde durmakla birlikte kiremit çatılı sundurmanın yerinde olmadığı ve çeşmenin harap halde bulunduğu tespit edilmiştir.

Depolu çeşmelerden olan Karacabey Çeşmesi’nde yapı malzemesi olarak kesme taşlar ve tuğla kullanılmıştır. Kemer bölümü tamamen tuğladandır.

Kemerin üstüne gelen kısımda, taşlar arasında iki sıra tuğla dizisi yer almaktadır. Çeşmenin derin bir yalak taşı olduğu ve çatı kısmının kirpi saçak şeklinde kapatıldığı bilinmektedir.

1967 yılında tescillendiği bilinen (Karacabey Çeşmesi: envanter.gov.tr) çeşmede yapılan son restorasyon sonrası, antik sütunların ve saçağın kaldırıldığı, yuvarlak kemerin ise ilk projesine uygun olarak sivri kemer haline getirildiği görülmektedir.

Kaynak: Osmanlı Dönemi’nde Ankara’nın Mahalle Çeşmeleri