Hoca Mustafa Çeşmesi

Harita Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış 1944 tarihli Ankara Haritası’nda, çeşme gösterilmemekle birlikte burada bulunan sokağın adı ‘Kuru Çeşme Sokak’ olarak kaydedilmiştir.

Sokağın adı muhtemelen burada bulunan çeşmeden gelmektedir. Bu varsayımdan hareketle çeşmenin halk arasında, belki de suyu kesildikten sonra ‘Kuru Çeşme’ şeklinde adlandırılmış olabileceği düşünülebilir.

Hoca Mustafa Çeşmesi, Karacabey Vakfiyesi’nin tanziminden (Miladi 1440) bir sene sonra inşa edilmiştir (Konyalı, Karacabey Mamuresi, s.114). Ankara Etnoğrafya Müzesi’nde bu çeşmeye ait bir kitabe bulunmaktadır.

33×66 cm ebadında olan kitabede, Hamididdin oğlu Hoca Mustafa’nın, 845 (Miladi, 1441-42) yılının kasım ayında bu çeşmeyi yaptırdığı belirtilmektedir (Galip, s.110).

Arapça olan kitabenin tam metni şöyledir: “Amera hâze’l-‘ayn Hoca Mustafâ bin Hamâm bin Hamîd ‘d-dîn fî şehri zi’l-ka’de seneti hamsin ve erba’îne semânimâyeh” (Ankara’nın Türk-İslam Dönemi, s.68).

Mübarek Galip, 1928 yılında yayınladığı kitabında bu çeşmeye ait çizimlere yer vermiştir (Galip, II. Kısım, Levha 9).

Kaynak: Osmanlı Döneminde Ankara’nın Mahalle Çeşmeleri – İbrahim Yavuz İşçen